Als je als ZZP'er start, is een van de eerste vragen: hoeveel houd ik netto over? De vuistregel “de helft gaat naar de belasting” klopt niet helemaal — het hangt af van je omzet, kosten en of je aan het urencriterium voldoet. In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe het belastingsysteem werkt voor ZZP'ers in 2026.

Hoe werkt belasting voor ZZP'ers?

Als ZZP'er (eenmanszaak) betaal je inkomstenbelasting (IB) over je winst. Maar voordat de belasting berekend wordt, worden er een aantal aftrekposten en vrijstellingen toegepast. Het systeem werkt in grote lijnen zo:

  1. Je omzet minus je bedrijfskosten = je winst
  2. Winst minus zelfstandigenaftrek = winst na aftrek
  3. Winst na aftrek minus MKB-winstvrijstelling (12,7%) = belastbaar inkomen
  4. Over het belastbaar inkomen betaal je inkomstenbelasting in schijven
  5. Daar gaan heffingskortingen (AHK + arbeidskorting) vanaf
  6. Plus ZVW-bijdrage (5%) = wat je uiteindelijk betaalt

Laten we elke stap bekijken.

De belastingschijven 2026 (IB)

In 2026 kent Nederland drie belastingschijven voor de inkomstenbelasting:

Schijf Belastbaar inkomen Tarief
Schijf 1 €0 – €38.883 35,70%
Schijf 2 €38.883 – €78.426 37,56%
Schijf 3 Boven €78.426 49,50%

De belasting werkt progressief: je betaalt niet 35,70% over je hele inkomen, maar alleen over het deel dat in schijf 1 valt. Over het deel boven €38.883 betaal je het hogere tarief, enzovoort.

Zelfstandigenaftrek: €1.200

Als je aan het urencriterium voldoet (minimaal 1.225 uur per jaar besteed aan je onderneming), heb je recht op de zelfstandigenaftrek van €1.200 in 2026. Dit bedrag wordt van je winst afgetrokken voordat de belasting berekend wordt.

Let op: de zelfstandigenaftrek is de afgelopen jaren flink verlaagd. In 2023 was het nog €5.030, in 2024 €3.750 en in 2025 €2.470. In 2026 is het gedaald naar €1.200. De overheid bouwt deze aftrekpost geleidelijk af.

Het urencriterium van 1.225 uur klinkt veel, maar het gaat om alle uren die je aan je onderneming besteedt — niet alleen facturabele uren. Administratie, acquisitie, marketing, opleiding en netwerken tellen ook mee. Bij een fulltime werkweek van 24+ uur haal je dit doorgaans.

MKB-winstvrijstelling: 12,7%

Na de zelfstandigenaftrek wordt 12,7% van de resterende winst vrijgesteld via de MKB-winstvrijstelling. Dit is een percentage, geen vast bedrag — hoe hoger je winst, hoe meer je in absolute euro's vrijgesteld krijgt.

De MKB-winstvrijstelling geldt voor alle IB-ondernemers, ongeacht of je aan het urencriterium voldoet. Je hoeft hier niets voor aan te vragen; het wordt automatisch toegepast in je belastingaangifte.

Heffingskortingen: AHK en arbeidskorting

Na het berekenen van de inkomstenbelasting worden er twee belangrijke heffingskortingen afgetrokken. Dit zijn kortingen op de belasting die je moet betalen:

Algemene heffingskorting (AHK)

Maximaal €3.115 in 2026. Iedereen krijgt deze korting, maar bij een belastbaar inkomen boven €29.739 wordt de korting afgebouwd met 6,40% per euro. Bij een inkomen van circa €78.400 is de korting volledig afgebouwd naar €0.

Arbeidskorting

Maximaal €5.685 in 2026. Deze korting geldt voor iedereen met arbeidsinkomen (ook ZZP'ers). Boven €45.592 belastbaar inkomen wordt de korting afgebouwd met 6,51% per euro.

Samen kunnen deze kortingen oplopen tot €8.800 — een aanzienlijke verlaging van je belastingdruk, vooral bij lagere inkomens.

ZVW-bijdrage: 5%

Naast inkomstenbelasting betaal je als ZZP'er een inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet (ZVW) van 5,00% over je belastbaar inkomen, met een maximum bijdrage-inkomen van €75.518. Dit is dus maximaal €3.776 per jaar.

De ZVW-bijdrage betaal je via je belastingaangifte, niet via je zorgverzekeraar. Je gewone zorgverzekeringspremie betaal je daarnaast ook nog.

BTW en de kleineondernemersregeling (KOHR)

Bovenop de inkomstenbelasting is er nog de BTW (omzetbelasting). Het standaardtarief is 21%, het lage tarief 9% (voor bepaalde goederen en diensten). BTW is in principe een doorgeefbelasting: je brengt BTW in rekening aan klanten en draagt dit af aan de Belastingdienst, minus de BTW die je zelf hebt betaald op zakelijke inkopen.

Als je jaaromzet onder de €20.000 blijft, kun je in aanmerking komen voor de kleineondernemersregeling (KOHR). Je hoeft dan geen BTW in rekening te brengen en geen BTW-aangifte te doen. Het nadeel is dat je dan ook geen BTW op je inkopen kunt terugvorderen.

Rekenvoorbeeld: €60.000 omzet

Laten we een concreet voorbeeld doorrekenen. Een ZZP'er met €60.000 omzet, €6.000 kosten, die aan het urencriterium voldoet:

Rekenvoorbeeld: €60.000 omzet, €6.000 kosten

Bruto omzet€60.000
Bedrijfskosten- €6.000
Winst€54.000
Zelfstandigenaftrek- €1.200
Winst na aftrek€52.800
MKB-vrijstelling (12,7%)- €6.706
Belastbaar inkomen€46.094
IB Schijf 1 (35,70%)€13.881
IB Schijf 2 (37,56%)€2.709
Totaal IB€16.590
AHK korting- €2.068
Arbeidskorting- €5.652
Netto IB€8.869
ZVW (5%)€2.305
Netto per jaar€42.826

In dit voorbeeld houdt de ZZP'er €42.826 netto per jaar over, ofwel circa €3.569 per maand. De effectieve belastingdruk is daarmee rond de 21% over de winst — aanzienlijk minder dan de vuistregel van “de helft” zou suggereren.

Tip: Wil je je eigen situatie berekenen? Gebruik onze gratis ZZP belastingcalculator voor een directe berekening met alle tarieven van 2026.

Tips om je belastingdruk te verlagen

Er zijn een paar legale manieren om je belastingdruk als ZZP'er te optimaliseren:

Samenvatting

Als ZZP'er in 2026 betaal je inkomstenbelasting in drie schijven (35,70% / 37,56% / 49,50%), maar dankzij de zelfstandigenaftrek (€1.200), MKB-winstvrijstelling (12,7%) en heffingskortingen (tot €8.800) is je effectieve belastingdruk aanzienlijk lager dan het marginale tarief doet vermoeden. Bij een gemiddelde ZZP-omzet van €50.000-€70.000 ligt de effectieve druk doorgaans tussen de 18% en 25%.

Het belangrijkste is dat je een goed overzicht hebt van je inkomsten en uitgaven, dat je je uren bijhoudt, en dat je maandelijks reserveert voor de belastingaanslag. Met die basis sta je financieel sterk als zelfstandige.

Disclaimer: Dit artikel is gebaseerd op de officieel gepubliceerde belastingtarieven 2026 (Belastingdienst.nl, Rijksoverheid.nl). De informatie is informatief bedoeld en is geen financieel, fiscaal of juridisch advies. Raadpleeg altijd een boekhouder of fiscalist voor je specifieke situatie.
Over de auteur: Richard Theuws helpt al meer dan 25 jaar ondernemers met het opzetten en laten groeien van hun bedrijf. LaunchPad AI combineert die praktijkervaring met AI-technologie.

Bereken je eigen situatie

Gebruik onze gratis belastingcalculator of maak een compleet coaching plan met LaunchPad AI.

Open de calculator →